column Wim Kuipers

Al bao eine gas maondje (gas = aantal, veer of mier) begint de site van Veldeke (www.veldeke.net) mit ei printje van miense die aan ein taofel mit gerdiene zitte. Veer moge häör bein neet zeen, ofwaal: dao gebäört get waat neet douch. Kan, mae woveur zitte die dao? Ze mótte uch, laezers van dees site mae veural sjirievers, werm make veur de jaorlikse kamp van Veldeke. Kamp is hiej neet kam, veur de haor, mae ich gaon ze waal keime …

Hiej is mit kamp gemeind de literatoerpries van Veldeke, dae bedoeld is – ich sjrief euver: “om het schriftelijke gebruik van het dialect te stimuleren.” Neet: de Limburgse taal. Me kan dus aevegood Drents insjikke of Haags Amsterdams. Wie vazel. En waat is schriftelijk gebruik? Ei lieske veur de waar dies te mit mós bringe? Aek, kruudje, klitsketjes, finneke … Wie? Finneke. Venkel. Kan me mit zoe lieske de pries winne? Jaomer.

Waat mót me dan doon? Det wit geine. De almechtige zjurie besjlis. De kenónne nominere drei of veer luuj, en waat die anger zevetig ingesjik höbbe, geine kump det te weite; dao gebäört nieks mit. Is dao die gerdien veur? Lik dao al det sjoens wo de zjurie bedinkinge biej hauw? Ich mein: dae pries is eigelik geine pries mae ein priesvraog. Anoniem insjikke, en haope det de zjurie good leus waat me ingesjik haet.

Ich bön de veurbiej twie jaor mich weer gaon laote beliteratoere, dus: nao de oetreiking. Dao krieg me get van. Ich sjaamde mich ei bietje. De luuj die dit gedoons op de bein haoje, kalle van ein Hoogmès van Oos Taal; veer zien nao d’n Olympus van de Limburgse literatoer (in dialek) geklómme, wonao de zjurie zaet det d’r nagal get bóch biej woor. Kerre vól bóch. Zal waal, mae geine kan det naogaon. Daoveur vinj ich det dae pries verangere mót, det dae allein toegekind waert veur wirk det al örges te laeze is. Kan jederein mitlaeze. Bliek mesjiens det verluzers (verleerders, verlezers?) sjieke gedichter gesjreve höbbe.

Det is neet alles. Sjrievers die dae pries wille winne, mótte (in mie geval) zörge det ze te laeze zien. Noe woor det neet maekelik. ’t Tiedsjrif van Veldeke is opgedoek, in ’t Jaorbook sjteit veur 90% taalkundig gedoons; dao haet de geweune man nieks aan. Ich sjreef WOOR, den mit internet is gelaeze waere maekeliker. ’t Guf al twie sites mit literatoer in ’t Limburgs: dees hiej, en die van oetgaeverie TIC : www.uitgeverijtic.nl. Waem dao dökker te laeze is, is op waeg nao ein book van TIC – mesjiens dan. Sjik in, sjrief en sjik en sjik.

Noe kan me veur de pries van Veldeke van alles insjikke. Wen de zjurie nao teen regels zuut: dit is gans en gaaroet nieks, dan heurt me dao nieks (mie) van. Sjik me get waat nag neet aaf of gaaf zól zien nao dees website, dan kónt geer, wen ’t ideaal is, suggesties kriege veur verbaetering. Angers gezag: ein redaksie (geine zjurie) dink mit uch mit, veurdet eur verhaol, gedich of waat dan ouch op de site kump. Zoeget is gans normaal. De grótste sjrievers waere gehólpe door eine redacteur. Dae zuut wie ’t nag baeter kan. Mae waem in ’t Limburgs sjrief, dae dink dök det hae alles in eine goesj mót sjrieve, en det det dan 100% is. Nae dan? Waat hae sjrief kump wie bevleginge, röpse en sjete rech oet ’t lief, oet hert, maag, blaos en laever, dus det kan neet baeter.

Sjei oet: bao alles kan baeter. Mae waem ’t dao neet mit ins is: prima. Veur te skieje, britsje, mit die sjtekker loupe geit me massaal nao de cursus. Sjrieve is de waore Limburger aangebaore, meint me.

Noe bómp mich det neet väöl. En laote veer ós neet väöl wiesmake: oos literatoer zit nag op de basissjool. Moog, jao mót alderlei wirk aaflevere. Kneuterig, versjes, colums, wirk det nag net neet aaf is, dörvend, mislökkend. No problem, mae laot laeze. Doot. Sjik. Neet sjoew. Kan dae zjurie zelf waal sjrieve? Wen ich good getèld höb zien d’r achteen maol 60, 70, 80 insjikkinge (nae, det waord mót ich laote valle, gezeen Nederlandjs inschikken – of zjuus neet?) gewaes veur de pries van Veldeke. Zólle veer ’t haoje op zöstig insjikkers (klink get baeter) sjaors, wovan d’r veer of vief geneump zien, dan geit ’t zich euver mier es doezjend verhaole, gedichter, columns, sketches wo geine get van wit. Sjanj – veur de Limburgse literatoer. Waem sjteit achter mich?Laot weite.

Wim Kuipers, Neels

kuiperswcl@home.nl