Info vuur ouwesj
Waal of neet opvoede in ’t plat?
Dat is dek de vroag die ouwesj zich sjtelle.
Volges de nuiste inzichte is ’t inne riekdóm um mieë es ing taal te beheerse. I Limburg betekent dat, dat beheersing van ’t plat (i.c. ’t Heëlesj Plat) neëve beheersing van ’t Hollendsj inne riekdóm is. Wetensjappelik óngerzeuk wie dat van Van der Slik, Driessen en De Bot (in ’t Tiedsjrif Gramma/TTT 2000, Vol.8, nr 2, blz. 119-144) en van Kroon en Vallen (Dialect en school in Limburg. Aksant publishers Amsterdam 2004) toeënt aa dat Limburgse kinger die dialek moele zelfs beëter taalprestasies in ’t Hollendsj lieëvere es “eentalige” (Hollendsj -moelende) kinger.
’t Limburgs plat is va vreuger oet ing taal die durch alle range en sjtande hin gekald woeëd. Dat is gelukkig nog altied zoeë. ’t Is kultoereel gezieë va groeët belang dat die taal es kultoereel bezit durchgegeëve weëd aan de jóng generasie. In die taal kinste juus zoeë good wie in anger tale leef, hartelik, sjpassig, sjpits, vrundeligk, nut, koad, ongehoebeld zieë: ’t Limburgs plat hat wöad en oetdrukkinge en zageswieze genóg vuur jieëker emosie.
(Bron: de website van de Streektaalfunctionarissen in Limburg).
Zeukt ier inne Limburgse vuurnaam vuur uch kink? Klik dan hei.
Versjkes en leedjes in 't plat, bie-eegezuuemerd en vertaald in ’t Voelendesj durch d’r Wiel Bollen 2010
Gedeeltelik uuëvergenaome van de website Veldeke-Valkeberg. http://www.veldeke-valkeberg.nl/versjkes.html
mit dank aan:
´t Els Diederen, Valkeberg
´t Riky Simons-Julicher, Sjwaame
Heeft u zelf nog leuke versjes? Stuur ze naar: bollentheunissen@hetnet.nl
1. Aepke
Dao zoot e aepke op `t trepke
bie ós vuuer de duuer
houw e läöksjke in zie breuksjke
en `t kós neet daovuuer.
2. Albaer,babbelaer
Albaer babbelaer
soekkersjtek lekkerbek.
3. Antoinètje loog in’t bèdje
Antoinètje loog in’t bèdje
waor al zieëve daag krank
kaom der dokter bie `t bèdje
"Och mie leefste Antoinètje
deet `t köpke diech zoa wieë
drink dan mer e teske thieë
höbs doe mörge geen koppien mieë!
4. Bim bam beiere
Bim bam beiere
d’r köster lös gein eiere
wat lös d`r dan
sjpek in de pan
dao wuuet der köster diek en vèt van.
5. Bloom
Bloom, bloom, sjoeën bloom
waat höb se dich sjiek aangedao.
Tulp, tulp, nette tulp
kós se mer altied blieve sjtao.
6. Boemmeleboetsjie
oorspr. 'Bommelebotsie van Ad Heerkens;
vertaling:Els Diederen
Boemmeleboetsjie boemmelebam
gaef mich nog een botterham
ich höb zoeëne hónger ich höb zoeëne doeësj
gaef mich e sjtöksjke laeverwoeësj
ee mit sjroeëp ee mit kieës
dan hat Boemmeleboetsjie fieës.
7. Bòksemenneke
Menneke, menneke,
bòksemenneke
wat zits doe dao te blaere;
drubelke, sjnubelke,
sjravelvòt
is dien bòks alweer kepot?
Och, laot ‘m toch gewaere.
8. Diekke dómme
Diekke dómme Deureske doog de duuer toe.
9. Danke slivven Hieërke (Sjlaopleedje)
Danke slivven Hieërke
danke modder Gäödske
danke ingelke zeut
dae N..... beware mót.
Alle kinger in `t gezin kómme aan de buuet, bie "N."
10. Dao kaom ee muuske aagekraope
Dao kaom ee muuske aagekraope
Kaom nao ‘t (der)..…….toegesjlaope
Hiebie waed ’t kiendje gekiedeld, es der naam van ’t kiendje waed gezag. D’r naam van ’t kiendje ivulle op de puntjes.
11. Dao kump ee muuske aagekraope
Dao kump ee muuske aagekraope
En dat muuske dat zaet zoeë
Akkedduue akkeduue alle luuj hubbe vluue
En doe òòch.
Mit twieë vingere uuever ‘t lief lòpe es ee muuske
En kiedele went ze ”doe òòch” zaes.
12. D’r tillefoon
Wat sjoeën, wat sjoeën
dae tillefoon
dae deed van:
tudúdudu tuduut.
’t Is ‘ne ganse nuje
väöl knuupkes óm op te duje
tudúdudu tuduut.
Wat gek, wat gek
dat liek toch net
mien oma oet de sjtad.
Die hówwe vieër
-da’s waor, da’s waor-
vandaag nog neet gehad
tudúdudu tuduut.
Der tillefoon is klaor
mer neet vuuer lang
dan geet d’r weer.
Zo geet dat jiddesjkieër
tudúdudu tuduut.
13. Driekuueninge (leedje)
Driekuueninge driekuueninge
gaef mich inne nuuje hood
d`n ouwe is versjlieëte
mien modder maog `t neet waete
miene vadder houw gae geld , driekuueninge zint besjteld
of: went der pap dae hat `t geld, op `ne ruuester oetgetèld
Driekuueninge driekuueninge gaef mich inne nuuje hood
Drie, es kuueninge verkleide kinger (woebie inne mit ee zjwat gezich) lòpe op 6 januari langs de dure en zinge dit leedje.
14. Ee twieë drie veer
ee twieë drie veer
de vrouw tapt beer
der man zuup `t oet
en doe bis droet.
15. Fietse
Wapperende häörkes
lekker in der wink (wind)
trapperde trapperde trap trap
vieèr gónd fietse mit ´t kink (keejnd).
16. Gank nao baove
Gank nao baove
haol get kaole
haol get hòòt
Jezu-kinneke hat `t kòòd.
kaesjleedje
17. Höb se ‘ne daalder
Höb se ‘ne daalder
Gank noa d’r mèrt
Kòòp dich ’n kow
Sjtuk van de long
Sjtuk van de laever
Sjtuk van de pens
Kielewielewens!
Doe dees es of ze ’t kiendje ‘ne daalder gieëfs, tiks ’t da mit d’r wiesvinger in ’t hendje en kiedels ’t bie “Kielewielewens” in ’t hendje.
18. Hòòt zaege
Hòòt zaege
kanne vaege
klómpe make
dat ze krake
krik krak....doedelzak.( of: Poep in `t lake.)
Kinger-versjke woebie de heng kruutslings vasgehòte were en dan : zaege mer
19. Hop hop bajke
Hop hop, bajke
wielle wielle wajke
hop ..hop.. juuuuuuuuuuh.
sjoeët-versjke. Bie “ juuuh” waed `t kiendje lekker dooreingesjtoegkeld.
20. Hop hop hop
Hop hop hop
D’r nuje weëg op
Doa koam os ‘t (d’r) ……. taege
Heudje op, sjtriksjke d’rop
‘t (d’r)…. loop d’r neëve
’t Kiendje zit op de knijje en galoppeert op de moat mit.
Op de puntjes waet iesj d’r naam van ’t kiendje iggevuld en d’r twieëde kieër d’r naam van d’rgene woebie ’t op de knijje zit en daonao anger name die ´t kiendje kuues.
21. Humme oet de brook
Humme oet de brook
Macheel is klook.
wuuet gerope es ieëmesj ‘t humme oet de brook hat hange.
22. Ich höb d’r hik
Ich höb d’r hik, ich höb d‘r sjlik
ich höb `m noe, ich höb `m dan
ich gaef `m aan ene angere man,
dae `m good verdrage kan
es ieëmesj der hik hat, dan mot`r dit versjke drie kieër in ene aom opzègke en dan is der hik verdwieëne!
23. In de wil baemde
In de wil baemde
sjloge zich de aende
tot `t keejnd neet sjlaope kos
Wie heisj `t kink?
Gouwe rink
Epsjelle bepsjelle bookvink
Der haan ging nao de kèrmis,
de pölle wole mitgaon
pakde zich d’r haan d’r bessemsjtek
en sjloog de pölle op hunne nek.
De pölle ginge `t zegke:
d’r haan hat ós gesjlage
Kuukelekuu zag d’r haan
en doe bis draan.
24. Juu juu muuele
Juu juu muuele
d’r köster op `t vuuele
pesjtoeër op de bónte kow
riej mer nao de muuele
een mangel wigke
een mangel haver
paedje zal `t drage
bak de kinger inne diekke kook
lègk `m in den aove
mörge zölle vieër `m haole
hot hot juuuu.
25. Kielle kielle wenske
Kielle wielle wenske
hie höbste ‘ne daalder
gank nao de mert
gel dich e kujke
gel dich e kùùfke
e sjtök van de lóng
vuuer der kranke jòng
e sjtök van laever
vuuer de kranke waever
e sjtökske van `t penske
veur `t kielle wielle wenske.
Pak de hand van `t kjndj en aai die bie jieëkere versjregel. Bie der lètste regel innins kieddele!
26. Koedderop (leedje)
Koedderop koedderop koedderop
bie Palms dao is de piep versjtop
noe hat die erm vrouw Palm
de ganse boewt vol kwalm
koajónge hówwe een grous (graszode) op de sjouw-piep gelag!
27. Kuusjke nao d’r mert
Kuusjke nao d’r mert
kuusjke,kuusjke,kuusjke, kuusjke
kuusjke nao d’r mert.( enz,enz )
baby op de rögk, in de maot lòòpe, de kamer doeërdrage.
28. Lekker
e Knientje òm te knoevele
zo leef en lekker zach;
‘ne lap òm mit te friemele
der ganse lange daag;
e paed óm op te sjòkkele
dat daed òs …….. good;
‘ne fóp òm op te zòwwele
òòch daovan gruijt ’t (der) …….. groeët.
29. Muuelenaer
Muuelenaer maal mich mie mael
mien modder mót mich wigke make
mit milk mit mael.
30. Maedje, jungsjke
Plaetje, blaedje, flaetje,
Òs…….. is e maedje;
klèdje, mejootje
jaorig? e kedootje!
Ringelrangelrungsjke
….. is e jungsjke;
e hummeke en e breuksjke
veur òs bòksebàòmke
31. Maester laot de sjoeël oetgaon
Maester laot de sjoeël oetgaon
`t is al twelf oere
de maedjes mòtte sjoere
de jònges mòtte water haole
in de depe koele.
32. Mie marie prattelvot
Mie marie prattelvot
erwte boeëne sjietevot
33. Mit d’r auto
Vare, vare, vare
same örges haer;
same mit der auto
dat daed òs …….(kiendje) gaer.
Vroem vroem vroem
en toet toet toet,
kiek, e naeske op de roet.
Wat zieën ich noe,
wat zieën ich noe?
Och, zieng uijgsjkes valle toe!
34. Nao bèd
Oeleke poeleke
oeleke poe,
òs …………(naam kiendje) dat geet noe
nao bèdje toe.
Mit ’t pupke
mit ‘t muuske
mit ‘t uijteke
en mit Pluuske,
mit ‘t aolifentje
van zie soekkertentje,
mit ’t baerke
mit ‘t haeske
mit Ernie en mit Bert
én mit dat sjmoezelig aepke
mit dat hieëëëëële lange sjtaetje.
Oeleke poeleke
oeleke poe,
dòch dien äögsjkes
noe mer toe.
35. Nao de aendjes
Klater sjnater
in ’t water
aendjes zjwumme
kingersjtumme
wigk in ’t water:
mieë gesjnater
en geklater
in dat rumpelende water
36. Nienane kinneke (leedje)
Nienane kinneke
`t pepke sjteet in `t sjpinneke
`t laepelke ligk daonaeve
veur `t kinneke get te gaeve.
(en es sjlaopleedje):
nienane kinneke
sjlaope in `t weegsjke
dóch dien kleen äögsjkes toe
angesj biete dich de vleegsjkes
of:
Nienane kinneke
soekker in `t munneke
paeperkook is e lekker dink
viege zint nog baeter
veur oos kinneke te aete
of:
Niena kinneke
modder is boerinneke
vadder is `ne kappesjboer
es `r kump dan kiek `r zoeër
en hat `r nieks te aete
dan kiek `r in der kaetel
en hat `r nieks te drinke
dan sjpieëlt `r in der winkel.
37. Och leef Hieërke
Och leef Hieërke
gaef sjoeën waerke
gaef `ne sjoeëne daag
dat `t zunneke weer sjiene maag
laot de blumkes blujje
`t kore beter grujje
de luujkes zint dan neet mieë koad
en de kinger sjpieële weer op sjtraot.
leedje ,dat wuuet gezónge es `t raegent
38. Op ‘ne sjtool kins ze zitte
Op ‘ne sjtool kins ze zitte,
op e trepke kins ze sjtao,
in e bèd kins ze ligke
mer nao bèd mòs ze gao.
39. Öpke döpke reubesöpke
öpke döpke reubesöpke
öpke döpke knol.
bie dit sjpelke were , bie jieëker woeëd, ums de buuët de vuus opeegezat
40. Paosjhaas (leedje)
Paosjhaas, Paosjhaas
gaef mich toch e ei
e roeëd ei , e gaeël ei
e blauw ei, e greun ei
paosjhaas, paosjhaas
gaef mich toch e ei.
41. Ringele rangele roeëze (leedje)
Ringele rangele roeëze
botter in de doeëze
milk in de kaste
mörge zölle v’r vaste
uuevermörge lemke sjlachte
dat zal zègke: bae aè aè aè aè
same mit de kinger in inne krink ròndlòpe en dan bie "bae aè aè" op de huuke zakke
42. Rira roetsj (leedje)
Rira roetsj
vieër vare mit inne koetsj
vieër vare in `ne iezere wagel
ri ra roetsj.
variatie:
sjoem sjoem sjaere
applekòwwe paere
sjoem sjoem sjóm
applekòwwe póm.
Sjpel-leedje: kinger sjtònd in twieë rieje tegenuuever-ee; de heng uueverkruutz en make een zaegbewaeging .
Bie "roetsj" of "pom" allenuj taegeliek op de huke zakke.
43. Sinterklaos dae hat gezag (leedje)
Sinterklaos dae hat gezag
Vieër maoge sjpieële, vieër maoge sjpieële
Sinterklaos dae hat gezag
vieër maoge sjpieële der gansen daag
Krik krak sjiemmela sjiemmela sjiemmela
krik krak sjiemmela, sjiem -me - laa.
Bie krik krak enz. mit de heng sjliepe en klappe.
44. Sjeng van de Edah
Sjeng van de Edah, Wap,Wap.
ritmisch klappe bie ‘t opzègke.
45. Sjliep oet
sjliep oet ,sjliep oet
alle kinger lache dich oet
mit ee töwke óm diene nek
en es ze dao aan trèks
wuuesj-e sjtapelgek
vraegel-versjke
46. Sjnieëklöksjkes ( leedje)
oorspr.: ' Als in Holland de sneeuwklokjes bloeien'
vertaling:Els Diederen
Es in Voel’der de sjnieëklöksjkes blujje
kump de lente; kump de lente
es in Voel’der de sjnieëklöksjkes blujje
kump de lente in òs land.
47. ‘t Raegent (leedje)
`t raegent, `t zaegent,
de panne waere naat
dao kaome twieë begiene
die kaome op en aaf (of: die vole op hun gaat..)
(Of: dao kaome twieë boerinnekes
Die vole op hun kinnekes)
48. Ummerke tunke
Ummerke tunke
lòchballunke
ummerke tunke tòn.
Ummerke tunke
bokebunke
nummerke bunke bòn.
Ummerke tunke
in ’t zunke
zjwummerke zunke zòn.
49. Un dun dip (leedje)
Un dun dip
finne kanne kip
finne, kanne botermilk
un dun dip.
Aaftèl-versjke
50. Voelender is kampioen
Es `t söpke is gezoute
en `t meuske aangebrand
kint der man de moel neet hòòte
en de vrouw die wuuet asserant
tèterètetèt sjieng boem
en Voelender is kampioen!
51. Wae wit wie Willem?
Wae wit woe Willem Wòòtesj woeënt?
Willem Wòòtesj woeënt wied weg
woe witte wèspe woeëne.
52. Wit sjäöpke
Wit sjäöpke
zjwat sjäöpke
mörge is `t weer hael.
Truues-versjke,bie pien: aaie uuever de pienlijke plek
53. Zieëlig nuujjaor
Zieëlig nuujjaor
der kop vol haor
der mónd vol teng
en de waffel in gen heng.
nuujjaorsjversjke
